Wat is corruptie

Search

Thema's

Meer binnen deze categorie:

Waarom een kennisbank?

Wij vinden dat iedereen recht heeft op een veilige werkomgeving, daarom bieden wij ook deze kennis aan, maar als je nou meer wilt lezen over onze diensten klik dan hieronder.

Inhoudsopgave

Wat is corruptie?

Corruptie is een probleem dat organisaties, overheden en gemeenschappen kan ondermijnen. Het begrijpen van de aard van corruptie is belangrijk om effectieve maatregelen te kunnen nemen voor preventie en bestrijding. Dit artikel biedt een overzicht van wat corruptie inhoudt, de verschillende vormen die het kan aannemen, de impact ervan en wat je kan doen als organisatie om corruptie tegen te gaan.

Wat is corruptie

Wat betekend corruptie?

Het begrip corruptie is lastig te beschrijven in één definitie, want het is net als het begrip fraude een verzamelnaam. Corruptie verwijst naar het misbruiken van macht of positie voor persoonlijk gewin. Dit kan zowel in de publieke als in de private sector voorkomen en omvat een breed scala aan onwettige activiteiten, waaronder omkoping, fraude, en machtsmisbruik. Soms is corruptie onderdeel van georganiseerde misdaad.

Vormen van corruptie

Enkele vormen van corruptie zijn:

  • Omkoping: Er is sprake van omkoping als een persoon of bedrijf iets aanbiedt, geeft, ontvangt of vraagt van waarde als tegenprestatie voor het beïnvloeden van het handelen van een persoon in een officiële of publieke functie.
  • Afpersen: Dit is het verkrijgen van geld, goederen of diensten door middel van geweld, bedreigingen of andere vormen van dwang. Een andere vorm van afpersen is afdreigen.
  • Verduistering: Dit gebeurt wanneer iemand die verantwoordelijk is voor het beheren van middelen of eigendommen, deze voor persoonlijk gewin gebruikt.
  • Nepotisme en vriendjespolitiek: Hierbij krijgen familieleden of vrienden voorkeursbehandeling, wat kan leiden tot inefficiëntie en onrechtvaardigheid binnen organisaties.

Soms wordt fraude ook gezien als corruptie, maar dit is deels waar. Fraude is het opzettelijk misleiden of verkeerd voorstellen van informatie voor persoonlijk gewin. Chanteren is doorgaans geen vorm van corruptie.

Vormen van corruptie

Impact van corruptie

De impact van corruptie kan verstrekkende gevolgen hebben, waaronder economische schade, sociale ongelijkheid, verlies van vertrouwen, en politieke instabiliteit.

Bestrijding van corruptie

Effectieve maatregelen tegen corruptie omvatten transparantie en verantwoording, strikte wet- en regelgeving, en het vergroten van bewustzijn en onderwijs over ethische normen en binnen organisaties een integriteit beleid om corruptie te voorkomen en de impact te beperken.

Beleid tegen corruptie in organisaties

Om corruptie effectief te bestrijden, is het belangrijk dat organisaties proactief beleid en procedures implementeren die corrupte praktijken ontmoedigen, voorkomen en de impact te minimaliseren. Dit beleid richt zich niet alleen op het naleven van de wet, maar ook op het creëren van een organisatiecultuur waarin integriteit centraal staat. Een anti-corruptiebeleid omvat verschillende componenten zoals gedragscodes, trainingen over ethiek en compliance, en beschermende maatregelen voor klokkenluiders. Hieronder verkennen we enkele van de sleutelstrategieën die organisaties kunnen adopteren om een integere werkomgeving te waarborgen.

Gedragscodes en whistleblower policy

Organisaties kunnen corruptie bestrijden door het implementeren van gedragscodes en een whistleblower policy. Deze instrumenten zijn essentieel om een cultuur van integriteit en transparantie te bevorderen. De Wet Bescherming Klokkenluiders biedt een wettelijk kader dat de rechten van werknemers die misstanden melden beschermt, waardoor zij minder risico lopen op vergeldingsacties. Hierin staat ook vermeld waaraan de verplichte interne meldregeling voor bedrijven van meer dan 50 medewerkers moet voldoen.

Rol van de vertrouwenspersoon integriteit

Een vertrouwenspersoon integriteit speelt een belangrijke rol in het proces van corruptiebestrijding en integriteit binnen een organisatie. Deze persoon biedt een veilige omgeving waarin werknemers hun zorgen over integriteitskwesties vertrouwelijk en volledig anoniem kunnen bespreken en advies kunnen inwinnen over de te volgen procedures. Vaak is de vertrouwenspersoon ook onderdeel van de whistleblower policy. Binnen de financiële dienstverlening en multinationals is het risico op corruptie en fraude groter en er is strengere wetgeving omtrent integriteit. Om deze reden is het belangrijk om een vertrouwenspersoon met kennis van de financiële dienstverlening en wetgeving in te schakelen.

Getuige van corruptie

Als je getuige bent van corruptie, sta je voor een reeks belangrijke afwegingen. Het is belangrijk om zorgvuldig na te denken over de mogelijke gevolgen van het melden van de corruptie, zowel voor jezelf als voor anderen. Het kan namelijk zijn dat je wel of niet wil getuigen in een eventuele rechtzaak en je moet bij jezelf nagaan of je annoniem wilt blijven.

Overweeg de veiligheid en de privacy van alle betrokkenen en de integriteit van de informatie die je deelt. Raadpleeg de interne procedures van je organisatie, zoals de eerder genoemde meldregeling voor klokkenluiders, en maak indien mogelijk gebruik van de diensten van een vertrouwenspersoon integriteit. De vertrouwenspersoon kan je goed informeren over de mogelijke stappen die je kan nemen. Deze stap kan je helpen om op een veilige en verantwoorde manier actie te ondernemen. Het melden van corruptie draagt bij aan een integere en rechtvaardige werkomgeving, maar vereist wel dat je goed geïnformeerd en ondersteund bent om deze stap te zetten.

Corruptie in Nederland

In Nederland is er een trend zichtbaar waarbij de effectiviteit van het tegengaan van corruptie geleidelijk afneemt. Dit is merkbaar in verschillende sectoren, waaronder die van advocaten, burgemeesters en journalisten, die steeds vaker te maken krijgen met agressie en bedreigingen. Tegelijkertijd zijn de nauwe banden tussen Nederlandse politici en lobbyisten een punt van zorg, zoals opgemerkt door Transparency International. Hoewel Nederland nog steeds behoort tot de top tien van minst corrupte landen, met landen als Zwitserland en Zweden die hoger scoren, toont de Corruption Perception Index aan dat de situatie de laatste jaren steeds slechter wordt. Nederland moet deze neerwaartse trend serieus nemen en versterkte maatregelen nemen om de integriteit binnen alle geledingen van de samenleving te handhaven.

Corruptie in Nederland
De Corruption Perception Index van Transparancy International